Het Brandweermuseum in Leiderdorp, gevestigd aan de Simon Smitweg en gehuisvest in een voormalige brandweerkazerne, moet in mei 2026 definitief de deuren sluiten. Dit markeert het einde van een bijzondere plek waar jarenlang regionaal historisch brandweermaterieel werd bewaard, gekoesterd en tentoongesteld door een groep gepassioneerde vrijwilligers. Maar nu de onvermijdelijke sloop van het pand aanstaande is, rijst de grote vraag: wat gebeurt er met het waardevolle erfgoed dat het museum bevat?
Belangrijke stukken: van handwaterpomp tot reddingsvlet
Bezoekers van het museum herinneren zich ongetwijfeld de imposante oude brandweerbus die traditiegetrouw deelnam aan de intocht van Sinterklaas in Leiderdorp. Daarnaast bevat de collectie bijzondere stukken als een historische handwaterpomp – een indrukwekkend staaltje techniek, die bediend werd door vier brandweermannen – en een unieke vlet uit de nationale reddingsvloot. Elk voorwerp vertelt een eigen verhaal over de ontwikkeling van brandbestrijding en rampenbestrijding in de regio, en draagt bij aan het collectieve geheugen van Leiderdorp en omstreken.
Emotionele impact en de strijd om behoud
Voor vrijwilliger en oud-brandweerman John van der Holst is het verlies van het museum een persoonlijke kwestie. In diverse media-uitingen noemt hij de sluiting ‘een enorme dreun’, en vreest hij dat waardevol erfgoed verloren zal gaan. “Wat als het straks allemaal elders in depots verdwijnt, buiten het zicht van het publiek?”, zegt Van der Holst. Hij en zijn medevrijwilligers hebben zich de afgelopen jaren ingezet om het materiaal niet alleen veilig te stellen, maar ook zichtbaar te houden voor huidige en toekomstige generaties. Deze betrokkenheid onderstreept het belang van het museum als cultureel ankerpunt in de lokale gemeenschap.
Zoektocht naar een nieuwe locatie
Ondanks verwoede pogingen is er vooralsnog geen geschikt onderkomen gevonden voor de collectie. De werkgroep historisch brandweermaterieel en het museum zoeken een locatie van minstens tien bij drie meter, met een roldeur voor toegang tot grotere stukken zoals de brandweerwagen. De gemeente Leiderdorp heeft actief meegedacht en locaties aangedragen, maar tot nu toe is er geen structurele oplossing. Het overgrote deel van het materiaal staat daardoor ‘dakloos’ en loopt risico op achteruitgang. Een extra uitdaging: het museum mocht het pand gratis gebruiken, waardoor een overstap naar een commerciële ruimte lastig te financieren is.
Samenwerking gezocht voor reddingsvlet en toekomst
Niet alle delen van de collectie zijn even kwetsbaar. Voor de historische vlet uit de nationale reddingsvloot wordt samen met de watersportvereniging Doeshaven en de reddingsbrigade Leiderdorp gezocht naar een eigentijdse bestemming. Dit soort samenwerkingen kan kansen bieden om het erfgoed in de bestaande gemeenschap te verankeren – mits er voldoende financiële middelen worden gevonden.
Waarom is behoud van het brandweer-erfgoed zo belangrijk?
De sluiting van het museum in Leiderdorp brengt niet alleen lokale liefhebbers in verlegenheid, het raakt aan een landelijke discussie over de positie van kleine musea en het bewaren van gespecialiseerd erfgoed. Het brandweermaterieel vormt een tastbare herinnering aan lokale heldenmoed en technische innovatie: het vertelt hoe brandbestrijding, rampenbeheersing en vrijwilligerswerk zijn veranderd door de tijd heen. Het behouden ervan betekent het veiligstellen van verhalen en regionale identiteit in een tijd waarin erfgoed vaak onder druk komt te staan door bezuinigingen en ruimtelijk tekort.
De toekomst: hoop op nieuwe kansen
Wanneer in september 2026 het terrein van de brandweerkazerne leeg moet zijn, hopen de vrijwilligers dat hun inzet en oproep tot samenwerking zullen leiden tot een duurzame oplossing – een plek waar het brandweerverleden van Leiderdorp blijft leven. De komende tijd is cruciaal: zonder nieuwe locatie dreigt niet alleen materiaal verloren te gaan, maar verdwijnen ook de verhalen en de betekenis waarvan dit museum het warme middelpunt was.